Stel je voor dat Atlantische zalm gedijt in het land-schaarse Dubai, of tropische garnalen op grote schaal worden gekweekt in het koude Scandinavië. Dit is niet langer sciencefiction, maar de realiteit mogelijk gemaakt door Recirculerende Aquacultuursystemen (RAS), een transformerende technologie die de toekomst van de wereldwijde aquacultuur herdefinieert.

Recirculerende Aquacultuursystemen (RAS) vertegenwoordigen een landgebaseerde benadering van viskweek, zowel in openlucht- als binnenshuis. Door water te filteren, te behandelen en te hergebruiken, verminderen deze systemen het waterverbruik drastisch in vergelijking met traditionele vijver- of openwateraquacultuur. RAS biedt superieure milieucontrole, efficiënte afvalverzameling en voorkomt ontsnapping van vissen, terwijl de overdracht van ziekten wordt geminimaliseerd.

De technologie belooft een duurzamere voedselproductie, gezondere visproducten, minder zoetwatergebruik en kortere toeleveringsketens die lokale consumptie mogelijk maken. Met precieze milieucontrole kunnen RAS-faciliteiten vrijwel overal opereren, ongehinderd door lokale omstandigheden. Het verplaatsen van aquacultuur naar het land verlicht ook ruimtebeperkingen en concurrentie om mariene gebieden.

Ondanks de voordelen staat de ontwikkeling van RAS voor aanzienlijke hindernissen. Hoge kapitaaluitgaven, aanzienlijke energiebehoefte voor waterrecirculatie en de behoefte aan geschoolde technici vormen operationele uitdagingen. De levensvatbaarheid van de technologie voor grootschalige productie, met name in zoute omgevingen, is nog niet bewezen.

Het welzijn van vissen in RAS-omgevingen met hoge dichtheid is niet gegarandeerd, waarbij sommige projecten massale sterfte ervaren als gevolg van ontwerpfouten of mislukkingen in de waterbehandeling. Onjuist beheer kan ook leiden tot een afwijkende smaak bij gekweekte vissen.

Tegen de achtergrond van groeiende populaties, afnemende wilde visserij, milieuproblemen met betrekking tot traditionele aquacultuur en de vraag van consumenten naar lokaal geproduceerde duurzame zeevruchten, is de interesse in RAS toegenomen. Verschillende in de EU gevestigde bedrijven lopen voorop in technologische ontwikkeling.

Recent onderzoek heeft de RAS-sector van de EU onderzocht en de omvang en het groeipotentieel ervan beoordeeld door middel van een vergelijkende analyse met conventionele methoden. Drie casestudies evalueerden de concurrentie-impact van de technologie, de implicaties voor de operationele kosten en de differentiatie strategieën in verkoop en marketing.

Belangrijkste voordelen:

• Duurzaamheid voor het milieu: Vermindert het zoetwatergebruik drastisch en minimaliseert de ecologische impact door middel van gesloten-lussystemen
• Precisiecontrole: Maakt optimale groeiomstandigheden mogelijk door beheer van watertemperatuur, zoutgehalte en zuurstofniveaus
• Locatieflexibiliteit: Maakt vestiging in de buurt van consumentenmarkten mogelijk, waardoor transportkosten en emissies worden verminderd
• Voedselveiligheid: Vermindert het gebruik van antibiotica door superieur waterkwaliteitsbeheer

Belangrijke uitdagingen:

• Hoge kapitaalintensiteit: Aanzienlijke initiële investering en langere terugverdientijden
• Technische complexiteit: Vereist gespecialiseerde expertise om geïntegreerde biologische en technische systemen te beheren
• Energie-intensiteit: Aanzienlijke stroombehoefte voor systeemwerking verhoogt de kosten en de ecologische voetafdruk
• Zorgen over dierenwelzijn: Vereist zorgvuldig beheer om stress in omgevingen met hoge dichtheid te voorkomen

De Europese Unie is uitgegroeid tot een wereldleider in RAS-technologie, met Denemarken, Nederland en Noorwegen die volwassen industrieën ontwikkelen. Deze landen hebben waardevolle ervaring opgedaan in technologische innovatie, beleidskaders en marktontwikkeling.

De EU staat echter voor unieke uitdagingen, waaronder strenge milieuvoorschriften voor afvalwater en energiegebruik, hoge arbeidskosten die van invloed zijn op de operationele economie, en veeleisende consumentenverwachtingen voor productkwaliteit en -veiligheid.

Deense zalmkwekerij: Deze faciliteit maakt gebruik van geavanceerde RAS-technologie voor de volledige levenscyclus van zalmproductie, waardoor een premium productkwaliteit wordt bereikt voor high-end markten. Het worstelt echter met aanzienlijke energiekosten en strenge nalevingsvereisten voor het milieu.

Nederlandse tilapia-operatie: Deze boerderij, gespecialiseerd in RAS-gekweekte tilapia, heeft de bezettingsdichtheid en voerformuleringen geoptimaliseerd om de productiviteit te verhogen, terwijl ze de recycling van afvalwater onderzoekt om de milieu-impact te minimaliseren. Marktconcurrentie en consumentenbewustzijn blijven belangrijke uitdagingen.

Noorse kabeljaufaciliteit: Deze operatie maakt gebruik van RAS voor het hele jaar door kabeljauwproductie en manipuleert licht en temperatuur om de groeicycli te versnellen. Het project wordt geconfronteerd met technische complexiteiten en aanzienlijke investeringsrisico's.

Landgebaseerde recirculerende aquacultuursystemen vertegenwoordigen een veelbelovende oplossing voor duurzame zeevruchtenproductie en bieden milieuvoordelen en voordelen voor de voedselzekerheid. Het realiseren van dit potentieel vereist voortdurende technologische innovatie, beleidsondersteuning en consumenteneducatie.

Naarmate de kosten dalen en de technologieën volwassen worden, is RAS klaar om een steeds belangrijkere rol te spelen in de wereldwijde aquacultuur. De leidende positie van de EU biedt mogelijkheden om internationale normen en best practices vorm te geven en tegelijkertijd gemeenschappelijke uitdagingen aan te pakken door middel van mondiale samenwerking.